Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Burada tadımda no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve tadımda no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu o anda yazmak gerekir, zira hafıza kısa sürede silikleşir. Her çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı azaltır çünkü kalabalık yerlerde ince kokular çabucak kaçırılır. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca gücü anlatır. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak ve kriterleri önceden netleştirmek işin temeli sayılır. Kriter netleşince her puro aynı cetvelle tartılır böylece notlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa odaklanma güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek yanıltıcıdır üstelik erken davranıp sonuç çıkarmak kolay görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle hafif ve temiz gelir elbette bu sıralama her üründe aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü asıl tat genellikle bu kısımda gizlidir. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman zirveye yaklaşır ama tonlar koyulaşır ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik kalır. Romeo y julieta petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür nitekim bu sebeple sakin ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden acımsı tonlar baskın olabilir nitekim ısınan yaprak asıl tadını ancak orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı sonuç verir. Evrelerin geçişi genellikle net olmaz, bu yüzden kabaca üçe bölmek işinizi görür. Geçişleri yakalamak için çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Art arda nefes almak sıcaklığı artırır ve tadı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha net kılar mutlaka sabit aydınlatma ile sessiz bir köşe seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. Bir hafif aromayı, beş de damakta baskın duran güçlü notayı gösterir bu sayede dikkat bölünmez ve yorum doğruluğu yükselir. Romeo y julieta petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda kalır ve sonradan okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Notu vermeden önce birkaç nefes yapmak şarttır öte yandan ondalık puanlar yazmak gereksiz bir karmaşa getirir. Skalayı her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın ortası genellikle tercih edilen değerdir, zira dengeli çubuklar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki puanlar gerçekten istisnai hâllerde verilmelidir. Böylece kayıtlar anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın sıcaklığını ve aroma gücünü doğrudan değiştirir bu yüzden yanış hattının eşit ilerlemesini de izlemek gerekir. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla keskin tonlar çabuk öne çıkar gerçekten ince çubuklarda ısı artışı çok daha çabuktur. Petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz ısınma temposu ise aromayı hemen etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda duman daha serin akar ve notalar daha geç belirir ve bu hız tadın algılanma süresini daraltır. Romeo julieta regalias londres gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme dengesizse not kısmına yazılmalıdır. Serin duman tadı daha okunur yapar ama gücünü düşürmez aksine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine eklemek gerekir. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda denerken önce dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Böylece güçlü aroma ince olanın tadını gölgelemez. Aradaki bekleme süresi yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki yoldan gelir: damaktaki his ve burnun duyduğu koku oysa ikisi birbirini besler ama aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek için ikisini ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım başta küçük gelse de yorumları epey etkiler. Nefesi dudaktan bırakırken burundan yavaşça bırakmak retrohale yöntemidir mesela ılık bir nefes kokuyu çok geniş gösterir. Romeo y julieta short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle aroma katmanını belirgin gösterir ayrıca burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler sağlam olmaz. Short sports yoğunluğu nasıl gibi ince bir çubuk de fındıksı notayı daha kısa geçirir sert bir çekiş de ince tonları örter. Güç dilde düşük fakat burunda belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını önler. Acemi kişiler için ilk adımda burundan algılanan ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla damak tarafı de ayrıntı vermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak doyduğunda aroma gücü olduğundan düşük algılanır üstelik yemek arasında tadım yapacaksanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra ılık su almak yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi görmenizi sağlar. Geniş çaplı puro kutusu benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur çünkü doymuş bir damak en belirgin aromayı bile silik gösterir. Sade kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise onları gölgeler üstelik buzlu içecekler damağı duyarsızlaştırır hem de aroma hissini azaltır. Puritos serisi aroma profili benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha temiz anlaşılır o nedenle hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek kıyası korur gerçekten tatlı içecekten hemen sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Su ve kahve haricinde sade çay da kullanılabilir; asıl mesele seçimin şekersiz olmasıdır. Damak tazelendikten ardından birkaç dakika beklemek iyi sonuç verir. Aceleyle girişilen değerlendirme çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk formatında içim kısa sürdüğünden yoğunluk değişimi daha dar bir aralıkta kalır üstelik başlangıç notu bu boylarda hızla kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ve bitiş arasındaki farkı görmek daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya oranla daha sabırlı incelenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır zira her nefesin ağırlığı daha fazladır. Teneke kutulu mini sigarillo benzeri mini ölçü ise sedir notasını çabucak gösterip biter zira değişim uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek çubuktan daha güvenilir sonuç sunar bu nedenle sakin ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk notu belirler bu nedenle not almayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bunu ayrı yazmak yararlıdır. Ölçü kısaldıkça aroma katmanı daralır, fakat yoğunluk hissi korunabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını puro notlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir deneme yoğunluk konusunda güvenilir bir fikir sunmaz demek ki her tadım önceki denemenin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve zaman izlenimi etkiler bu düzen birkaç denemeden sonra belirgin fayda verir. Bu yüzden küçük bir not defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde benzer aromalar defalarca yeniden öğrenilir. 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao tonu aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa geri dönüp göz atmak gelişimi ölçmenizi sağlar. Kalın gövdeli beşli kutu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum boşa emeğe yol açar. Saat, puro adı ve puan tabloya yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar gösterir. Notlar arasında iki puandan çok fark varsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta kısa ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre güçlü ahşap tonu şeklinde bir not yeterli sayılır. İleride okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin ağızdaki dokusunu anlatır; yoğunluk ise notaların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme etmek mecburiyetinde değildir. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir yorum doğurur. El principe tadım notları benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir tonunu net verebilir örneğin ağır bir içim zayıf bir aromayla gelebilir. San cristobal la cabaña puro gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem tonunu yüksek taşır kaldı ki dolgun bir duman notasız de olabilir. Demek ki hafif içimli bir puro güçlü lezzet verebilir tersi durum da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak işe yarar bu nedenle tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek iyidir. Gövdeye bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk arasında aroma ayrımı aramak hassas bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi zaman ve tekrarlı kayıt almayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar etkiler demek ki en iyi tadım koşulları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir ortamda çubuk çabuk yanar ve keskin tonlar öne geçer bu nedenle ortam koşullarını de kayda eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli havada de duman ağırlaşır hem de lezzet bastırılır ısı ise yaprağın ısınma hızını etkileyen ayrı bir değişkendir. San cristobal la prado puro gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu nemi dikkate almak gerekir yoksa farklı günlerde çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse fark daha doğru görülür tadım anı planlarken bu etkeni unutmayın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku de koku duyusunu bozar hâlbuki asıl etken çoğu zaman ortamdaki nem ya da esinti olur. Tadımı hep aynı odada yapmak en tutarlı yoldur. Kapalı bir ortamda duman yoğunlaşırsa sonraki çubuğun tadı hatalı algılanabilir. Kapı açıklığı bırakmak genellikle işe yarar. Hava akımı çok sertse kül yapısı şaşar.